FRANS MASEREEL

Sociaal bewogen houtsnijder

1889

Geboren in Blankenberge. Groeit op in Gent. Studeert cello en zang aan het Conservatorium. Volgt een opleiding typografie en belandt op de kunstacademie

Invloed van zijn leraar tekenen Jean Delvin en van de karikaturisten rond het Franse satirische blad L’Assiette au Beurre (Steinlen, Vallotton, Grandjouan). Trekt op met de schilder en etser Jules De Bruycker

1911

Na een studieverblijf in Tunesië vestigt hij zich als artiste-peintre in Parijs: ‘Ik tekende hele dagen, van ’s morgens tot ’s avonds, op straat, op een bank, om het even waar tekende ik, zonder er ooit zelfs maar aan te denken dat ik het resultaat aan iemand zou laten zien’

1912

Ontmoet de anarchistische publicist Henri Guilbeaux, die hem later introduceert bij de linkse intelligentsia. Publiceert karikaturen in Les Hommes du Jour. Begint houtsneden te maken in de geest van Félix Vallotton

In de Eerste Wereldoorlog ontpopt Masereel zich als pacifist. Hij illustreert bladen van de beweging en realiseert anti-oorlogsalbums met linoleumsneden. Wordt bevriend met de militante Franse pacifist en Nobelprijswinnaar Romain Rolland, met Stefan Zweig en Emile Verhaeren

1918

Reeks houtsneden 25 Images de La Passion d’un Homme, een aanklacht tegen uitbuiting en geweld.

1919

‘Beeldroman’ Mon livre d’heures met ca. 170 kleine houtsneden die sociale wantoestanden op de korrel nemen

Jaren ’20 – Woont op een vijfde verdieping in Montmartre. In de kleine achterkamer spiedt hij met een verrekijker naar wat zich achter de ramen van de appartementen afspeelt. In La Ville (1925) legt hij in 100 houtsneden zijn visie vast op het grotestadsleven.

Masereel over de houtsnede: ‘‘Ze is eenvoudig omdat er slechts een paar werktuigen aan te pas komen – guts, burijn of mes – en een blok hout. Ze is eerlijk omdat je niets kunt bijwerken, opsieren, wegmoffelen, voorgoochelen. Direct ten slotte, omdat ze de kijker bij de eerste oogopslag uitsluitend boeit met de wisselwerking van zwart en wit’

Stefan Zweig over Masereel: ‘Wanneer alles ten gronde zou gaan – alle boeken, monumenten, foto’s en verslagen – en er bleven slechts de houtsneden over die Masereel gedurende tien jaar geschapen heeft, dan zou men alleen daaruit onze hele hedendaagse wereld kunnen herbouwen’

1972

Overlijdt in Avignon na een jarenlang verblijf in Zuid-Frankrijk